Blijven je verkoudheidsklachten langer dan 8 tot 12 weken aanhouden, dan is er vaak een onderliggende oorzaak zoals een allergie of chronische rhinosinusitis. Door die oorzaak gericht aan te pakken en je neus goed te verzorgen, kun je je klachten vaak verminderen.

Soms verdwijnen klachten niet helemaal, maar komen ze steeds terug. Dit wordt ook wel een chronisch of terugkerend patroon genoemd.

Wanneer is er sprake van een chronische verkoudheid?

Van een chronische verkoudheid is sprake als je klachten langer dan 12 weken aanhouden. Een normale verkoudheid duurt meestal enkele dagen tot een week en herstelt vrijwel altijd binnen vier weken, ook als meerdere infecties elkaar opvolgen. Blijven klachten langer bestaan, dan is er vaak een onderliggende oorzaak, zoals chronische rhinosinusitis. In de praktijk kijken huisartsen vaak al na 8 weken of verder onderzoek nodig is.

Meest voorkomende klachten bij chronische verkoudheid

Bij een chronische verkoudheid heb je meestal klachten die direct uit de neus komen. Dit zijn de symptomen die de meeste mensen herkennen:

• Verstopte neus (nasale obstructie)
• Neusafscheiding / loopneus (rhinorroe)
• Druk of pijn rond de neus en ogen
• Verminderde reuk (hyposmie)en verminderde smaak
• Hoofdpijn

Minder voorkomende klachten bij chronische verkoudheid

Naast deze directe neusklachten kun je ook te maken krijgen met andere symptomen. Deze ontstaan doordat je neus verstopt zit of doordat slijm zich verplaatst naar je keel.

Een bekend voorbeeld is postnasale drip. Hierbij loopt slijm vanuit je neus naar je keel. Dit komt vaak voor bij chronische rhinosinusitis of allergieën.

Postnasale drip kan zorgen voor:

• een prikkelhoest
• een geïrriteerde keel of keelpijn

Voor meer achtergrond over de postnasale drip kun je onderstaand blog van oud-kno-arts Jan van der Borden lezen:

Postnasale drip: hoe je van aanhoudend slijm in de keel afkomt

Ook vermoeidheid komt regelmatig voor. Bijvoorbeeld doordat je slechter slaapt door een verstopte neus.

Heb je meerdere van deze neus- en bijkomende klachten tegelijk? Dan is de kans groter dat er meer speelt dan een gewone verkoudheid.

Wat zijn de oorzaken van chronische verkoudheid?

Een chronische verkoudheid kan verschillende onderliggende oorzaken hebben. De meest voorkomende zijn:

• Chronische rhinosinusitis: Een langdurige ontsteking van de neusholtes en bijholten kan ervoor zorgen dat je neus constant verstopt zit en er veel slijmproductie is. Het komt voor bij 5-15% van de bevolking en kan leiden tot langdurige verkoudheidsklachten.
• Neuspoliepen: Kleine goedaardige zwellingen in de neus kunnen de ademhaling belemmeren en leiden tot een chronische verstopte neus.

“Neuspoliepen komen voor bij 20-30% van de mensen met chronische rhinosinusitis. Dat zorgt ervoor dat neuspoliepen een belangrijke oorzaak zijn van langdurige verkoudheidsklachten” (Harvey et al., 2009)​.

• Allergieën: Allergieën, zoals hooikoorts of een huisstofmijtallergie, kunnen verkoudheidsachtige symptomen veroorzaken. Blootstelling aan pollen, schimmels of stof kan de neusholtes irriteren, wat zorgt voor een constant verstopte neus of loopneus.

“Mensen met allergieën hebben twee keer zoveel kans om last te krijgen van chronische neusklachten​” (Harvey et al., 2009)​.

• Een minder bekende, maar belangrijke oorzaak van chronische neusklachten is langdurig gebruik van neussprays met xylometazoline. Deze sprays geven tijdelijk verlichting, maar bij gebruik langer dan 5 tot 7 dagen kan het neusslijmvlies juist extra zwellen. Hierdoor blijft de neus verstopt en kunnen klachten chronisch worden.

Lees er meer over in het blog: Verslaving door gebruik van neusspray. Wat te doen?

Naast deze oorzaken is het belangrijk om te begrijpen hoe chronische neusklachten ontstaan. Er wordt meestal onderscheid gemaakt tussen allergische en niet-allergische klachten.

Bij allergische klachten reageert je lichaam op stoffen zoals pollen, huisstofmijt of dieren. De klachten ontstaan dus door een allergische reactie.

Bij niet-allergische klachten is er geen allergie, maar is het neusslijmvlies overgevoelig voor prikkels. Dit wordt ook wel niet-allergische (idiopathische) rhinitis genoemd.

Hierdoor reageert je neus sneller en sterker op invloeden van buitenaf, waardoor klachten kunnen blijven aanhouden.

Welke prikkels kunnen klachten verergeren?

Bij een gevoelige neus kunnen bepaalde prikkels klachten versterken. Dit geldt vooral bij niet-allergische neusklachten, waarbij het neusslijmvlies sneller reageert op invloeden van buitenaf.

Deze prikkels worden ook wel triggers genoemd. Ze veroorzaken de klachten niet, maar kunnen ze wel uitlokken of verergeren.

Veelvoorkomende triggers zijn:

• temperatuurwisselingen (bijvoorbeeld van buiten naar binnen gaan)
• parfum, schoonmaakmiddelen of luchtverfrissers
• rook, uitlaatgassen of baklucht
• alcohol of pittig eten
• lichamelijke inspanning

Door deze triggers te herkennen en waar mogelijk te vermijden, kun je klachten vaak beter onder controle krijgen.

5 effectieve manieren om klachten bij chronische verkoudheid te verminderen

Chronische verkoudheidsklachten kun je op verschillende manieren verminderen en soms ook helpen voorkomen. Hieronder lees je wat kan helpen.

Neusspoelingen met zoutoplossing

Neusspoelingen met een zoutoplossing zijn een effectieve en veilige manier om klachten van een chronische verkoudheid te verlichten.

Ze helpen bij het dunner maken van slijm, het verminderen van zwelling in de neusholtes en ondersteunen de natuurlijke reiniging van de neus.

Dit maakt ze een nuttige oplossing bij een verstopte neus, loopneus en druk op de sinussen.

Voor de meeste mensen volstaat een reguliere zoutoplossing.
Heb je klachten die passen bij chronische rhinosinusitis, dan kan spoelzout met xylitol een interessante aanvulling zijn.

Een pilotstudie uit 2011 richtte zich op het effect van xylitol-neusspoelingen bij de behandeling van chronische rhinosinusitis. Daaruit blijkt:

“Xylitol-neusspoelingen lieten een grotere verbetering van klachten zien dan spoelen met een zoutoplossing” (Weissman, 2011)​.

Bekijk neusspoelingen tegen neusverstopping

Natuurlijke honingzalf voor in de neus

Wanneer een allergie zorgt voor chronische klachten dan kan een Neuszalf uitkomst bieden. De RhinoBlock neuszalf is een allergeen blocker tegen hooikoorts en breng je aan in beide neusgangen. Dit beschermende laagje beschermt het neusslijmvlies tegen irriterende stoffen en allergenen, zoals pollen, maar ook de uitwerpselen van huisstofmijt.

Ontdek hoe je allergenen kunt blokkeren

Neussprays zonder xylometazoline

Neussprays zonder xylometazoline, zoals een zoutoplossing met xylitol, helpen de neus vrij te maken zonder het risico op gewenning van het neusslijmvlies.

In onze webshop vind je Capsinol, een neusspray op basis van xylitol en capsaïcine, de stof die peper zijn scherpe smaak geeft. Het is een spray die je langdurig kunt gebruiken zonder het risico op gewenning zoals bij sommige neussprays met xylometazoline. Er zitten geen verslavende stofjes in en er zijn geen nadelige effecten van de neusspray op de reuk of het slijmvlies.  

Ontdek hoe je weer vrij kunt ademen

Vermijd allergieën en irriterende stoffen

Heb je een allergietest gedaan en blijkt daaruit dat een allergie de oorzaak is van je chronische verkoudheid? Probeer de allergenen dan zoveel mogelijk te vermijden:

• Heeft een allergietest aangetoond dat je bijvoorbeeld allergisch bent voor huisstofmijt of pollen? Gebruik dan een luchtreiniger of stofzuiger met HEPA-filter om huisstofmijt en binnengedrongen pollen te verminderen.
• Vermijd rook en chemische geuren, zoals parfum, schoonmaakmiddelen of luchtverfrissers, die het neusslijmvlies kunnen irriteren.

Versterk je immuunsysteem

Een sterk immuunsysteem helpt infecties te bestrijden en kan terugkerende verkoudheden verminderen. Zorg voor:

• Gezonde voeding rijk aan vitamines (vooral vitamine C en D)
• Voldoende slaap en beweging

Probeer momenten van ontspanning in te bouwen, omdat langdurige stress het immuunsysteem kan verzwakken.

Methoden die de oorzaak aanpakken

Deze behandelingen richten zich op de onderliggende oorzaak van een chronische verkoudheid en kunnen zorgen voor langdurige verbetering.

• Antihistaminica bij allergieën: die verminderen de allergische reactie door de afgifte van histamine te blokkeren, waardoor klachten zoals een verstopte neus en niezen afnemen.
• Corticosteroïden bij chronische sinusitis: ontstekingsremmende medicijnen die zwelling in de neusholtes verminderen, waardoor ademhaling verbetert en de productie van slijm afneemt. Ze zijn te verkrijgen als neusspray en soms als tablet.
  
  
• Chirurgie bij ernstige neuspoliepen:wanneer neuspoliepen de ademhaling ernstig belemmeren en medicatie onvoldoende helpt, kan een operatie nodig zijn om de poliepen te verwijderen en de neusdoorgangen vrij te maken. Meer informatie daarover lees je op deze pagina van De Federatie Medisch Specialisten.

Wil je daar meer gedetailleerde informatie over weten? Bekijk dan de NHG-Standaard 'Allergische en niet-allergische rinitis' en de richtlijn 'Chronische rhinosinusitis en neuspoliepen'.

Conclusie

Een chronische verkoudheid kan vervelend en vermoeiend zijn, maar je kunt de klachten vaak wel verminderen. Door de oorzaak te achterhalen en gericht aan te pakken, kun je meer controle krijgen over je klachten.

Neusspoelingen, het vermijden van prikkels en een passende behandeling bij allergieën kunnen daarbij helpen. Blijf je last houden? Dan is een bezoek aan de huisarts of een KNO-arts verstandig.

Geraadpleegde bronnen

• (z.d.). Doorbraak bij chronische neusklachten. Capsinol.
• De Verstopte Neus. (z.d.). Chronische rhinosinusitis en neuspoliepen: Symptomen.
• Garavello, W., Romagnoli, M., Sordo, L., Gaini, R. M., Di Berardino, C., & Angrisano, A. (2013). Hypersaline nasal irrigation in children with symptomatic seasonal allergic rhinitis: A randomized study.Pediatric Allergy and Immunology, 14(2), 140-143.
• Harvey, R., Hannan, S. A., Badia, L., & Scadding, G. (2009). Nasal saline irrigations for the symptoms of chronic rhinosinusitis: A Cochrane review.The Cochrane Library.
• Neus-Keel-Oor.be. (z.d.). Chronische sinusitis.
• Van Rijswijk, J. B. (2005). Capsaicin in idiopathic rhinitis: A hot topic[Proefschrift, Erasmus Universiteit Rotterdam]. RePub, Erasmus University Repository.
• Succar, E. F., Turner, J. H., & Chandra, R. K. (2019). Nasal saline irrigation: A clinical update.International Forum of Allergy & Rhinology, 9(S1), S4–S8.
• Weissman, J. D., Fernandez, F., & Hwang, P. H. (2011). Xylitol nasal irrigation in the management of chronic rhinosinusitis: A pilot study.The Laryngoscope, 121(11), 2468-2472.