Rode ogen: hooikoorts, huisstofmijt of iets anders?
Rode ogen kunnen verschillende oorzaken hebben. Soms zijn ze het gevolg van een allergie, zoals hooikoorts of huisstofmijt, maar ook irritatie, vermoeidheid of andere factoren kunnen een rol spelen. In veel gevallen is roodheid onschuldig en tijdelijk. Toch kan het soms wijzen op een onderliggende aandoening. In dit artikel lees je wat een rood oog precies is, welke oorzaken het meest voorkomen en wanneer het verstandig is om een arts te raadplegen.
Inhoudsopgave
Rode ogen door een allergie
Met een rood oog bedoelen we meestal roodheid van het witte deel van het oog of van het slijmvlies dat de binnenkant van de oogleden en het oogwit bedekt, het bindvlies (conjunctiva).
In veel gevallen is deze roodheid het gevolg van conjunctivitis, een ontsteking van het bindvlies. Daarbij is de sclera zelf niet ontstoken, maar lijkt het oog rood doordat de bloedvaatjes in het bindvlies verwijd zijn.
Conjunctivitis is de meest voorkomende oorzaak van een rood oog en kan ontstaan door verschillende prikkels, zoals allergieën, irritatie of een infectie. We bespreken eerst de allergie.

Rode ogen door irritatie, contactallergie of lenzen
Er zijn verschillende allergieën die conjunctivitis kunnen veroorzaken. Allergieën die in verschillende categorieën onder te verdelen zijn:
- Huishoudelijke allergieën (huisstofmijt, dierlijke huidschilfers en schimmels)
- Seizoensgebonden allergieën (zoals hooikoorts)
- Een allergie voor cosmetica
- Oogdruppels en contactlensallergieën
Welke van bovenstaande allergieën verklaren waarom jij rode ogen hebt? We lopen de verschillende allergieën af. En we beginnen met de huishoudelijke- en seizoensgebonden allergieën. De zogenoemde allergische conjunctivitis.
Huisstofmijt
Rode ogen kunnen een symptoom zijn van een huisstofmijtallergie, al is dit niet het meest kenmerkende symptoom van deze aandoening.
Merk je vooral ’s ochtends rode ogen op, dan kan huisstofmijt een rol spelen. De meeste huisstofmijten bevinden zich namelijk in je slaapkamer in bedden en matrassen en tussen kussens en dekens.
De symptomen zijn vaak ’s ochtends het ergst. Dat komt omdat je ’s nachts langere tijd blootstaat aan de allergenen.
Maar waarom zou je dan last hebben van rode ogen door huisstofmijt? Dat heeft te maken met je immuunsysteem. Als je allergisch bent voor de uitwerpselen van huisstofmijten, herkent je immuunsysteem deze allergenen als schadelijk, wat feitelijk niet zo is.
Het lichaam maakt dan histamine aan. Een chemische stof die ontstekingen en allergische symptomen veroorzaakt. Onder andere deze vrijgekomen histamine veroorzaakt verwijding van bloedvaten in de conjunctiva.
Dit leidt tot roodheid, zwelling, jeuk en tranen in je ogen.
Meer weten over andere klachten en symptomen van huisstofmijtallergie? Lees dan onderstaande blogs:
Klachten van huisstofmijtallergie verminderen
Huisstofmijtallergie symptomen herkennen
Huisstofmijt vaststellen
Een allergie voor huisstofmijt is eenvoudig vast te stellen. Dat kan via je huisarts. Die kan je met een allergietest zekerheid geven.
Wordt je allergie bevestigd? Dan is je slaapkamer dé plek om je strijd tegen huisstofmijt te starten.
Huisstofmijt bestrijden
Er zijn een aantal stappen die je kunt doorlopen om huisstofmijten zoveel mogelijk te verminderen op je slaapkamer. Lees ze in onderstaand blog.
Huisstofmijt bestrijden: 4 tips
Tip: download het gratis Anti-Huisstofmijt Stappenplan voor tips en adviezen om huisstofmijt te verminderen.
Hooikoorts
Een ander voorbeeld van allergische conjunctivitis is hooikoorts. Een pollenallergie waarbij je overgevoelig bent voor stuifmeel van sommige grassen, planten of bomen. Daarbij kunnen ook oogklachten optreden, zoals jeukende, tranende ogen, roodheid en zwelling van de oogleden.
Roodheid komt voor, maar jeukende ogen zijn een vaker voorkomend symptoom van hooikoorts.
Wat te doen tegen hooikoorts?
Aan hooikoortsklachten kun je preventief wat doen, door te voorkomen dat pollen je neus binnendringen. Ook zijn er manieren om al bestaande klachten tegen te gaan.
We hebben daar een uitgebreid blog over: Wat helpt bij hooikoorts?
Rode ogen door irritatie, contactallergie of lenzen
Allergische conjunctivitis is één mogelijke oorzaak. Maar er zijn andere materialen waar je allergisch voor kunt zijn of die irritatie kunnen veroorzaken. Soms veroorzaken die ook conjunctivitis.
Cosmetica of oogdruppels
Sommige mensen zijn allergisch voor ingrediënten in make-up, zoals mascara of oogschaduw, of voor conserveermiddelen in oogdruppels. Deze ingrediënten kunnen zorgen voor oogirritatie en roodheid. We noemen dat een contactallergie.
Contactlenzen
Rode ogen kunnen ook veroorzaakt worden door het dragen van contactlenzen. Draag je zachte lenzen die te weinig zuurstof doorlaten en je ogen niet goed hydrateren? Dit kan gedurende de dag droge, rode ogen en een branderig gevoel veroorzaken. Een ooginfectie zoals conjunctivitis, kan optreden door onvoldoende hygiëne of te lang dragen van lenzen, wat irritatie en roodheid veroorzaakt.
Sommige lensdragers hebben een allergie voor de lensmaterialen of juist voor de lensvloeistof. Dit kan zorgen voor ontsteking.
Daarnaast kan een beschadigde of versleten lens het oog irriteren. Vreemde deeltjes, zoals stof of wimpers, kunnen onder de lens terechtkomen en het oog irriteren.
Goede lenshygiëne en het volgen van de aanbevolen draagtijd zijn essentieel om rode ogen te voorkomen.
Vermijden van allergische en irriterende stoffen
Heb je rode ogen door contactallergie of irritatie, dan is het belangrijk om de uitlokkende prikkel te achterhalen en te vermijden. Controleer daarom de ingrediënten van make-up en oogdruppels zorgvuldig. Stoffen zoals conserveermiddelen of geurstoffen kunnen bij gevoelige ogen klachten veroorzaken.
Kies bij voorkeur cosmetica die geschikt zijn voor gevoelige ogen of hypoallergeen zijn. Ook het gebruik van oogdruppels zonder conserveermiddelen kan helpen om irritatie te verminderen.
Blijven de klachten aanhouden, dan kan een arts oogdruppels voorschrijven die de allergische reactie of ontsteking remmen.
Rode ogen door fysieke oorzaken
Tot slot bestaan er ook fysieke oorzaken.
Vermoeidheid
De term ‘rode vermoeide ogen’ bestaat niet voor niets. Een veel voorkomend symptoom bij vermoeidheid is het krijgen van rode ogen. Het is meestal onschuldig en het gaat ook vaak vanzelf weer over. Geen paniek dus als je wat slaaptekort hebt en je ogen dat verraden.
Neem extra rust om je ogen te laten herstellen.
Stress
Rode ogen kunnen door stress ontstaan als gevolg van verschillende oorzaken. We noemen er drie.
Eén van de belangrijkste is slaapgebrek (zie de paragraaf over vermoeidheid), wat uitdroging en irritatie van de ogen veroorzaakt.
Daarnaast verstoort stress de traanproductie, waardoor de ogen droog en geïrriteerd raken.
Verhoogde stress verhoogt bovendien de bloeddruk, wat de bloedvaten in de ogen doet uitzetten en zichtbaar rood maakt.
Gesprongen adertje
Vaak ligt er een onschuldige oorzaak aan ten grondslag, zoals een ader dat gesprongen is. Is het iets wat vaker gebeurt, dan kan er sprake zijn van een onderliggend probleem.
Wanneer zijn rode ogen een teken van een oogaandoening?
We hebben tot dusver relatief onschuldige oorzaken van een rood oog behandeld. Sommige daarvan kunnen door het vermijden van triggers of het gebruik van medische hulpmiddelen opgelost worden.
Maar er zijn aandoeningen die een bezoek aan een oogarts vereisen. Bekijk bijvoorbeeld de pagina van oogartsen. Daar worden naast aandoeningen, aan de conjunctiva ook andere medische oogaandoeningen besproken. Je leest daar over aandoeningen aan de oogleden, oogrok, hoornvlies, regenboogvlies en oogkas.
Conclusie
Rode ogen kunnen verschillende oorzaken hebben, variërend van allergieën tot irritatie door contactlenzen of stress. Sommige oorzaken zijn onschuldig en kunnen worden opgelost door allergenen te vermijden of de lenshygiëne te verbeteren. In ernstigere gevallen, zoals bij oogaandoeningen, kan een bezoek aan de oogarts noodzakelijk zijn. Herken de symptomen en onderneem op tijd actie om je ooggezondheid te waarborgen.